English below
De sleutel die alles ontgrendelt
Quantumcomputers gaan ziektes oplossen wat al decennia niet lukt. En ondertussen liggen onze grootste digitale geheimen voor het oprapen om te worden opengebroken.
De belofte
Er zijn ziektes waar we al decennia op vastlopen. Kanker, Alzheimer, Parkinson. Iedereen kent iemand. En ondanks miljarden aan onderzoek kunnen we vaak niet meer doen dan het verloop vertragen.
Niet omdat er geen aandacht voor is. Maar omdat we vastlopen op berekeningen die te complex zijn voor onze huidige computers. Om één nieuw medicijn te ontwikkelen moet je weten hoe moleculen op atomair niveau met elkaar reageren dat zijn zoveel variabelen dat een gewone computer er jaren over doet, soms eeuwen.
Een quantumcomputer doet dat in minuten.
Dat opent deuren die nu dicht zitten. De vijftig jaar durende zoektocht naar een oplossing voor het eiwitvouwprobleem komt binnen handbereik. Alzheimer, Parkinson, kanker, ziektes waar nu geen sluitende genezing voor is, krijgen er een gereedschap bij dat we niet eerder hebben gehad.
En het stopt niet bij medicijnen. De energietransitie loopt nu vast op problemen die in de kern wiskundig zijn. Hoe stuur je een netwerk waar miljoenen zonnepanelen, windmolens en elektrische auto's tegelijk op aan- en uitgaan? Hoe ontwerp je een batterij die langer meegaat dan wat we nu kennen? Simuleren hoe een materiaal zich gedraagt voordat het bestaat. Een quantumcomputer kan dat. Dat betekent: lichtere vliegtuigen, sterkere bruggen, betere zonnepanelen.
De rekening
Stel je voor dat je voordeur niet op slot zit met een sleutel, maar met een puzzel. Iedereen mag proberen hem op te lossen, maar het duurt tienduizend jaar. Niemand neemt de moeite omdat de verdiensten niet opwegen tegen de kosten. Zo werkt digitale beveiliging ook. Niet omdat niemand kan inbreken, maar omdat het te lang duurt om de moeite waard te zijn.
Die puzzel is wiskunde, priemgetallen, om precies te zijn. Twee priemgetallen vermenigvuldigen is makkelijk:
17 × 19 = 323
De omgekeerde weg is een ander verhaal:
323 = ? × ?
In echte encryptie zijn de getallen geen 17 en 19. Ze zien er zo uit:
735.445.234.... (een getal van 617 cijfers) = ? × ?
Dat getal bestaat. Het product is bekend. Maar de twee priemgetallen daarachter terugvinden kost een gewone computer langer dan het universum oud is. Een quantumcomputer doet het in dagen.
Dat tijdsverschil, van makkelijk naar praktisch onmogelijk, is de basis van vrijwel alle digitale beveiliging.
Betalingen. Medische dossiers. Contracten. Wachtwoorden. Bedrijfscommunicatie. Het zit allemaal op slot met die ene aanname.
Harvest now, decrypt later
Inlichtingendiensten denken in decennia, niet in jaren. China, Rusland, Iran, en ja, ook westerse diensten verzamelen nu al versleuteld internetverkeer om het later te ontsleutelen. De Snowden-onthullingen lieten in 2013 zien dat de NSA dit al jaren op grote schaal deed. Sindsdien is de wereld er niet minder gespannen op geworden.
Dit heet harvest now, decrypt later.
Wat dat concreet betekent: alles wat vandaag versleuteld over de lijn gaat en over tien jaar nog vertrouwelijk moet zijn is nu al een doelwit.
Een paar voorbeelden om het tastbaar te maken:
Iemand betaalt deze week een psycholoog of een GGZ-instelling. Vertrouwelijk, beschermd door encryptie, geen probleem. Tien jaar later ligt die transactie open. Dan weet iedereen die het wil weten dat jij in 2026 in behandeling was. Een werkgever die een antecedentenonderzoek doet. Een verzekeraar die een polis beoordeelt. Een recruiter die googelt. Wat in 2026 privé was, is in 2036 gewoon opvraagbaar.
Iemand maakt vandaag geld over naar een advocaat voor een scheiding, of naar een kliniek voor een ingreep die in sommige landen niet meer mag. Nu beschermd. Over tien jaar niet. En het politieke klimaat over tien jaar kennen we niet.
En dan de kant die direct betaalorganisaties beinvloed. KYC-documenten met paspoortgegevens die worden doorgestuurd naar partners. Contracten over overnames waar bedragen in staan die niemand mag weten. API-keys en certificaten die nu in gebruik zijn. Interne due diligence stukken. Salarisgegevens. Het onderhandelingsbericht dat de BoD stuurt.
Alles wat nu over de lijn gaat en lang vertrouwelijk moet blijven, kan over een aantal jaren leesbaar zijn voor wie het geduld heeft om het te bewaren.
Even technisch: hoe werkt dit dan?
Een gewone computer werkt met bits. Een bit is altijd 0 of 1. Niets ertussenin. Een quantumcomputer werkt met qubits. Een qubit kan 0 zijn. Of 1. Of allebei tegelijk, zolang je er niet naar kijkt.
Dat klinkt vreemd, maar het is hoe de natuurkunde op atomair niveau werkt. Het heet superpositie. Het betekent dat een quantumcomputer miljoenen berekeningen tegelijk kan uitvoeren in plaats van één voor één.
Waar staan we nu? IBM's Condor, de grootste bekende quantumcomputer op dit moment, heeft 1.121 qubits. Om RSA-encryptie te kraken leek je lange tijd 20 miljoen qubits nodig te hebben. In 2025 berekende Google dat je er met slimmere algoritmes maar één miljoen nodig hebt. Begin 2026 publiceerde een Australische startup een nieuwe aanpak waarmee mogelijk 100.000 qubits voldoende zijn.
Drie papers in minder dan een jaar, en elke keer gaat het getal een factor 10 tot 20 naar beneden. IBM mikt op 100.000 qubits tegen 2033. Dus reken maar uit.
Wat nu?
Paniek hoeft niet. Stilzitten ook niet.
De oplossing bestaat al. Nieuwe wiskundige methoden die ook een quantumcomputer niet kan kraken. NIST, het Amerikaanse standaardisatie-instituut, heeft in 2024 de eerste internationale standaarden gepubliceerd. De wereldwijde migratie is begonnen.
Dit is geen project van een paar maanden. Het is een meerjarig traject dat impact heeft op systemen, leveranciers en processen door de hele organisatie.
Want stel je een vrouw voor van 34. Ze betaalt vandaag haar eerste afspraak bij een psycholoog. Ze heeft er drie jaar over gedaan om die stap te zetten.
In 2036 solliciteert ze voor de functie van haar leven.
De recruiter doet zijn research en vindt de betaling.
De afwijzing zal vriendelijk zijn maar de echte reden krijgt ze nooit te horen.
The promise
There are diseases we have been stuck on for decades. Cancer, Alzheimer's, Parkinson's. Everyone knows someone. And despite billions in research, often the best we can do is slow them down.
Not because no one is paying attention. But because we get stuck on calculations that are too complex for our current computers. To develop a single new drug, you need to know how molecules interact at an atomic level, so many variables that a regular computer takes years, sometimes centuries.
A quantum computer does it in minutes.
That opens doors that are currently closed. The fifty year search for a solution to the protein folding problem is within reach. Alzheimer's, Parkinson's, cancer, diseases we currently have no real cure for, get a tool we have not had before.
And it does not stop at medicine. The energy transition runs into problems that are mathematical at the core. How do you steer a grid where millions of solar panels, wind turbines and electric cars switch on and off at the same time? How do you design a battery that lasts longer than anything we know today? Simulating how a material behaves before it exists. A quantum computer can do that. Which means: lighter aircraft, stronger bridges, better solar panels.
The bill
Imagine your front door is not locked with a key, but with a puzzle. Anyone is welcome to try and solve it, but it takes ten thousand years. Nobody bothers because the reward is not worth the effort. That is how digital security works. Not because no one can break in, but because it takes too long to be worth it.
That puzzle is mathematics, prime numbers, to be precise. Multiplying two prime numbers is easy:
17 × 19 = 323
The other way around is a different story:
323 = ? × ?
In real encryption, the numbers are not 17 and 19. They look like this:
735,445,234.... (a number with 617 digits) = ? × ?
That number exists. The product is known. But finding the two prime numbers behind it takes a regular computer longer than the universe is old. A quantum computer does it in days.
That difference in time, from easy to practically impossible, is the foundation of almost all digital security.
Payments. Medical records. Contracts. Passwords. Corporate communications. It is all locked with that one assumption.
Harvest now, decrypt later
Intelligence agencies think in decades, not years. China, Russia, Iran, and yes, western agencies too are already collecting encrypted internet traffic to decrypt it later. The Snowden revelations showed in 2013 that the NSA had been doing this at scale for years. The world has not exactly become less tense since.
This is called harvest now, decrypt later.
What it means in practice: everything sent encrypted today that still needs to be confidential ten years from now is already a target.
A few examples to make it tangible:
Someone pays a psychologist or a mental health clinic this week. Confidential, protected by encryption, no problem. Ten years later that transaction is wide open. Then anyone who wants to know will know that you were in treatment in 2026. An employer running a background check. An insurer assessing a policy. A recruiter doing a quick search. What was private in 2026 is simply available in 2036.
Someone transfers money today to a lawyer for a divorce, or to a clinic for a procedure that is no longer allowed in some countries. Protected now. Not in ten years. And we have no idea what the political climate will look like ten years from now.
And then the side that directly affects payment facilitators. KYC documents with passport details that are forwarded to partners. Contracts about acquisitions with numbers no one is supposed to see. API keys and certificates currently in use. Internal due diligence files. Salary data. The negotiation message the BoD sends today.
Anything that goes over the wire today and needs to stay confidential for a long time can be readable a few years from now to whoever has the patience to keep it.
Briefly technical: how does this actually work?
A regular computer works with bits. A bit is always 0 or 1. Nothing in between. A quantum computer works with qubits. A qubit can be 0 or 1. Or both at the same time, as long as you do not look at it.
That sounds strange, but it is how physics works at the atomic level. It is called superposition. It means a quantum computer can run millions of calculations at once instead of one by one.
Where are we today? IBM's Condor, the largest known quantum computer at this moment, has 1,121 qubits. Breaking RSA encryption was long thought to require 20 million qubits. In 2025 Google calculated that with smarter algorithms you only need one million. Early in 2026 an Australian startup published a new approach that could bring it down to 100,000 qubits.
Three papers in less than a year, and each time the number drops by a factor of 10 to 20. IBM is aiming for 100,000 qubits by 2033. So do the math.
What now?
No need to panic. No reason to sit still either.
The solution already exists. New mathematical methods that even a quantum computer cannot crack. NIST, the American standards institute, published the first international standards in 2024. The global migration has started.
This is not a project of a few months. It is a multi-year journey that affects systems, suppliers and processes across the entire organisation.
Because picture a woman of 34. She pays for her first appointment with a psychologist today. It took her three years to take that step.
In 2036 she applies for the job of her life.
The recruiter does his research and finds the payment.
The rejection will be polite, but the real reason she will never hear.
Vragen over jullie post-quantum migratie?
Laten we vrijblijvend bespreken waar jouw organisatie staat en wat een realistische aanpak is.
Neem contact op